ДАСТАИ ДИЛ

Таҳлили электрофизиологии дил (ЭФИ) — усули дақиқи дохилибаданӣ барои ташхиси норасоии набзи дил мебошад. Бо ёрии ЭФИ духтур фаъолиятҳои барқии дилро аз дарун арзёбӣ мекунад ва метавонад манбаи набзи дилро дақиқ муайян намояд. Ҳангоми зарурат, дар вақти табобат, масалан сӯзондани бофта бо мавҷҳои басомади баланд (РФА) низ анҷом дода мешавад.
ЭФИ танҳо бо тавсияи духтур ва бо омодагии махсус гузаронида мешавад. Мо ба шумо мефаҳмонем, ки чӣ гуна бояд дуруст омодагӣ бинед.

Чаро омодагӣ муҳим аст? ЭФИ як равандест, ки дар он электродҳо тавассути рагҳо ворид шуда, ба дил равона мешаванд. Самаранокӣ ва бехатарии раванд аз ҳолати шумо, риояи тавсияҳо ва дақиқии маълумот вобаста аст.

• Тавсияҳои умумӣ пеш аз ЭФИ Аз 6 то 8 соат пеш аз ЭФИ нӯшидан ва хӯрдан лозим аст. Ин барои пешгирии мушкилот ҳангоми бехудшавӣ муҳим аст.
• Қабул кардани баъзе доруҳо, бахусус барои пешгирии номураттабии набзи дил бояд чанд рӯз пеш қатъ шавад — танҳо бо тавсияи духтури муоинакунанда.
• Ба духтур хабар диҳед:
• Дар бораи бемориҳои музмин;
• Дар бораи ҳассосият, махсусан ба доруҳои бедардкунанда ва моддаҳои контрастӣ;
• Дар бораи доруҳои зиддилағжиш (разжижение крови);
• Агар ҳомиладор бошед ё синамаконед, бо духтурро огоҳ кунед.
• Рӯзи қабл ё субҳи ҷараёни раванд оббозӣ кунед. Дар минтақаи сина кремҳо, равғанҳо ва атрҳои хушбуйкунанда истифода набаред.
• Минтақаи камар ва синаро аз мӯй тоза кунед (ё дар дармонгоҳ ин корро мекунанд), агар электродҳо тавассути рагҳои камар ворид карда шаванд.
• Ҳуҷҷатҳоро омода созед: шиноснома, тавсиянома, дастур, натиҷаҳои ЭКГ, УЗИ дил, таҳлилҳо (хусусан умумӣ, биохимия, коагулограмма, ВИЧ, гепатитҳо, гурӯҳи хун ва ғайра).
• Чӣ чиз бояд бо худ овард дар рӯзи ташхис? Шиноснома ва ҳуҷҷатҳои тиббӣ.
• Либоси ивазшаванда ва пойафзоли хонагӣ (агар бистарӣ лозим шавад).
• Натиҷаҳои тамоми ташхисҳои дил дар муддати охир.
• Феҳристи ҳамаи доруҳои қабулкардаатон.
• Заряддиҳандаи телефон ё китоб — агар дар бемористон монданӣ бошед.
• Пас аз ЭФИ Баъд аз ташхис бояд 4–6 соат дар ҳолати хоб бимонед, то аз ҷои хунгирифташуда хунравӣ пешгирӣ шавад.
• Фаъолияти ҷисмонӣ ба муҳлати 1–2 рӯз маҳдуд карда мешавад.
• Духтур тавсияҳои инфиродӣ оид ба истифодаи доруҳо ва ташхисҳои такрорӣ медиҳад.

ЭФИ як марҳилаи муҳим дар ташхис ва табобати номураттабии набзи дил мебошад. Омодагӣ ба раванд дар таъмини бехатарӣ ва дақиқии натиҷа нақши калидӣ мебозад. Риояи дастурҳои духтур ва кормандони тиб боварӣ медиҳад, ки шумо натиҷаҳои боэътимод ба даст меоваред.

• Агар саволе дошта бошед — мутахассисони дармонгоҳи мо ба таври муфассал ба шумо маълумот медиҳанд. Бахусус, барои он ки чӣ гуна ба ЭФИ омодагӣ бинед ва худи ташхис чӣ гуна мегузарад.

Камбудиҳои модарзодии дил (ВПС)
ВПС — ин гурӯҳе аз бемориҳое мебошанд, ки дар онҳо ташаккули муқаррарии дил ҳангоми ҳомиладорӣ дар батни модар халал мерасанд. Инҳо метавонад бошанд:

• Камбуди байни ду ҳуҷайра (перегородкаи байни даҳлез ё миёнаи дил)
• Пайванди кушодани шушаки аорт (открытый артериальный проток)
• Тангшавии рагҳо (коарктация)
• Тетрадаи Фалло
• Ҷойивазкунии рагҳои хунгард ва дигар намудҳо

Баъзе камбудиҳо метавонанд дар моҳҳои аввал нишоне надошта бошанд, вале дигарон фавран пас аз таваллуд ҷарроҳии таъҷилӣ мехоҳанд.

Сабабҳои камбудиҳои модарзодии дил
ВПС дар марҳилаи аввалини ҳомиладорӣ ташаккул меёбанд. Сабабҳои эҳтимолӣ инҳоянд:

• Меросии генетикӣ
• Сирояти вирусӣ дар модар (масалан, сурхчак)
• Истифодаи баъзе доруҳо ё спирт ҳангоми ҳомиладорӣ
• Ихтилофи эндокринӣ дар модар (масалан, диабети қанд)
• Таъсири омилҳои номатлуби муҳити атроф

Нишонаҳои ВПС дар навзодон ва кӯдакон

• Тангии нафас, махсусан ҳангоми ғизодиҳӣ
• Ранги кабуди пӯст (цианоз)
• Зарби тези дил ва нафаси тез
• Вазни кам ва нокифоя гирифтан
• Хастагии зуд
• Садои дил ҳангоми гӯшкунии духтур

Ташхис
Имрӯзҳо камбудиҳои модарзодии дилро ҳатто ҳангоми ҳомиладорӣ бо УЗИ метавон муайян кард. Пас аз таваллуд ташхис бо усулҳои зерин тасдиқ мешавад:

• Электрокардиограмма (ЭКГ)
• ЭхоКГ (УЗИ дил) — усули асосӣ
• Радиографияи сина
• КТ ё МРТ дил
• Катетеркунонии дил — барои шаклҳои мураккаб

Муолиҷа
Муолиҷа вобаста ба вазнинии камбудӣ фарқ мекунад:

• Назорат аз ҷониби духтури дил— барои шаклҳои сабук
• Доруҳои дастгиркунанда барои кам кардани нишонаҳо
• Ҷарроҳии кушод ё усулҳои камзарар
• Муолиҷаҳои эндоваскулярӣ — гузоштани окклюдерҳо, пластикаи баллон ва ғайра

Аксар вақт ҷарроҳӣ дар кӯдакони хурдсол дар чанд марҳила гузаронида мешавад.
Пешгӯӣ ва сифати ҳаёт
Муолиҷаҳои муосир ба кӯдакони дорои ВПС имкон медиҳанд, ки ҳаёти пурра дошта бошанд: таҳсил, бозӣ кунанд ва ба варзиш машғул шаванд (бо маҳдудиятҳо, агар лозим бошад). Пас аз ҷарроҳӣ муҳим аст, ки мунтазам назорат шаванд ва тавсияҳои табибонро риоя намоянд.
ВПС ҳукм ба марг нест! Муҳим он аст, ки саривақт ташхис ва табобат шурӯъ шавад.
Агар хоҳед аз ташхис гузаред, ё машварати дувум гиред, ба дармонгоҳи мо муроҷиат намоед. Мо кӯдакон ва оилаҳояшонро дар тамоми марҳилаҳо — аз ташхис то барқароршавӣ бо эҳтиёт ва риояи талаботи муқарраршуда дастгирӣ мекунем.

Насби лавозимот— усули муосир ва камҷарроҳии табобати камбудиҳои модарзодии дил (ВПС)
Лавозимоти махсус— ин як дастгоҳи муайянем, ки барои пӯшонидани нуқсони дар даҳлези дил истифода мешавад. Ин раванд одатан ба ҷарроҳии кушод афзалият дода мешавад ва ба бемор имконият медиҳад, ки зудтар сиҳат шавад.

Окклюдер чист?
Лавозимоти махсус як дастгоҳи хурд дар шакли «тубча» аст, ки аз маводи гипоаллергенӣ (одатан нитинол) сохта мешавад. Вазифаи он муҳр кардани сӯрохи байни камераҳои дил мебошад, ки дар шикасти табиии худ пӯшида нашудааст. Пас аз насб, лавозими махсус ба бофтаи дил мутобиқ шуда, комилан роҳи кушода ё сӯрохиро маҳкам мекунад.

Дар кадом ҳолат насби окклюдер тавсия мешавад?
Ин усул барои бемориҳои зерин истифода мешавад:

• Камбуди байни ҳуҷайраҳои болои дил (ДМПП)
• Камбуди байни шикамчаҳо (ДМЖП) — дар баъзе ҳолатҳо
• Пӯшида нашудани равзанаи овалӣ (ООО) бо хунравии ғайримуқаррарӣ
• Пайванди кушодани шушаки раги хунгарди бузург (ОАП)

Қарори истифодаи окклюдерро ҷарроҳи дил ё табиби дил-духтури интервенсионӣ пас аз ташхиси муқарраршуда мегирад.
Тарзи гузаронидани насби окклюдер
Тайёрӣ:
Бемор таҳти ЭхоКГ, ЭКГ, таҳлилҳо ва эҳтимолан МРТ ё катетеркунонии дил қарор мегирад.
Раванд:
Тамоми ҷараёни анҷоми ин кори бо дастгоҳ ё доруи беҳушкунанда ё оромсозӣ(дар кӯдакон бештар бо наркози умумӣ) гузаронида мешавад.
Камарроя ё рани хунгарди поёнӣ кушода шуда, катетер ба дил ворид карда мешавад.
Бо кӯмаки катетер окклюдер ба ҷои нуқсон интиқол ёфта, кушодашуда сӯрохиро мебандад.
Марҳилаи миёна: ҷараён 1-2 соат давом мекунад.
Барқароршавӣ:
Бемор 1-3 рӯз дар беморхона қарор мегирад.
То 6 моҳ доруҳои пешгирии тромб истифода мешаванд.
Маҳдудиятҳои фаъолияти ҷисмонӣ тибқи тавсияи духтур муқаррар карда мешаванд.
Афзалиятҳои усул

• Бе ҷароҳат ва дӯхтан
• Камтарин ҷарроҳӣ
• Барқароршавии зуд
• Боэътимодии баланди дастгоҳ
• Мумкин будан барои кӯдакони хурдсол

Оё мушкилот ва оқибатҳои манфӣ метавонанд рух диҳанд?
Оқибатҳо хеле кам рух медиҳанд, вале мумкинанд:

• Ангезаи ҳассосият ба мавод
• Ихтилофи набзи дил
• Тромбоз
• Ҷойивазкунии лавозимоти махсус (хеле кам)

Аз ин рӯ, муҳим аст, ки ин раванд дар маркази дорои таҷрибаи баланд гузаронида шавад ва баъд аз он тавсияҳои духтур бодиққат риоя гарданд.
Насби окклюдер — ин роҳи муассир ва бехатар барои табобати баъзе шаклҳои ВПС аст, ки ҷарроҳии кушодро иваз мекунад. Агар ба шумо ё фарзанди шумо ин усул тавсия шуда бошад — ба маркази махсуси бемориҳои дил муроҷиат кунед. Мо шуморо дар ташхис, табобат ва барқароршавӣ ҳамаҷониба дастгирӣ мекунем.
Барои машварат ба дармонгоҳи мо муроҷиат намоед — мо бо кӯдакон ва калонсолон кор мекунем, танҳо дастгоҳҳои дорои ҳуҷҷатҳои боварибахш истифода мебарем ва беморро дар ҳама марҳилаҳо — аз ташхис то пурра барқароршавӣ — ҳамроҳӣ мекунем.