ШИФОБАХШИ АСР

Томографии магнитно-резонансӣ (МРТ) — усули дақиқ ва бехатар барои ташхис мебошад, ки барои ба даст овардани тасвирҳои муфассали узвҳо ва бофтаҳои дохилӣ  имконият медиҳад. Барои он ки натиҷаҳои ташхис ҳадди аксар қобили қабул бошанд, омодагӣ ба МРТ дуруст бояд анҷом дода шавад. Аз ин рӯ, ба беморон мо мефаҳмонем, ки чӣ тавр инро қадам ба қадам ва бе асабоният ва ҳар гуна таъсиргузориҳои беруна иҷро кардан лозим аст.
Тавсияҳои умумӣ пеш аз МРТО ва модагӣ ба МРТ вобаста ба минтақаи ташхис каме фарқ мекунад, вале қоидаҳои умумӣ вуҷуд доранд:

• Намуди МРТ-ро дақиқ кунед: бо моддаи махсус ё бе он. Моддаи махсус метавонад омодагии иловагӣ талаб кунад, масалан —4–6 соат пеш аз гузаронидани ташхис бояд чизе нахӯрд.
• Ба духтур дар бораи мавҷудияти металл дар организм хабар диҳед: Дастгоҳҳои тибби барои танзими набзи дил, имплантҳо, брекетҳо, клипсҳо, помпаҳои инсулин ва ғайра. Баъзе аз ин дастгоҳҳо бо МРТ мувофиқ нестанд.
• Бо худ роҳнамо ва ҳуҷҷатҳои тиббӣ (натиҷаҳои таҳқиқоти қаблӣ, хулосаҳо, варақаи амбулаторӣ) биёред, агар дошта бошед.
• Либоси бароҳат ва бидуни ҷузъиёти металлӣ (зипер, тугмаҳо, занҷирҳо) пӯшед. Пеш аз ташхис мумкин аст шуморо барои иваз кардани либос даъват кунанд.
• Ҷавоҳирот ва лавозимотро (занҷирҳо, гӯшворҳо, соат, , айнак ва ҳатто гӯшкунакҳоро) аз худ дур кунед — инҳо метавонанд ба сифати тасвирҳо таъсир расонанд.

Омодагӣ ба МРТ дар минтақаҳои гуногун: МРТи мағзи сар
Омодагии махсус одатан талаб намешавад. Беҳтар аст ором бошед. 1–2 соат пеш аз ташхис қаҳва, нушобаҳои энергетикӣ нӯшидан ва кашидани тамбоку манъ аст.
МРТ-и шикам
Тавсия дода мешавад:

• 4–6 соат пеш аз ташхис наҳорӣ накунед.
• Як рӯз пеш аз ташхис маҳсулоти газофароварро (хӯрдани лӯбиё, карам, нӯшобаҳои газдор, нонворӣ) истифода кардан тавсия дода намешавад
• Мумкин аст духтур доруҳои хориҷкунандаи моддаҳои зараровар ё сӯзандаҳоро таъин кунад.

МРТ-и узвҳои тазаввурӣ (мало таз)

• 4–6 соат пеш аз ташхис наҳорӣ накунед.
• 30–60 дақиқа пеш аз ташхис бояд пуфакро бо нӯшидани 0,5–1 литр об пур кунед.
• Барои занҳо: бояд дар бораи ҳомиладорӣ, давраи ҳайзбинӣ ё мавҷудияти спирали дарунмаҳал хабар диҳед.

МРТ-и сутунмӯҳра ё узвҳои пайвасткунанда
Одатан омодагии махсус лозим нест. Муҳим аст, ки дар рӯзи ташхис мазҳо ва кремҳоро истифода набаред ва ҳамаи ашёи металлиро аз худ  дур намоед.
Омодагӣ ба МРТ бо моддаҳои махсус. Моддаи махсус тавассути рагҳои хунгард ба вуҷуди бемор ворид мешавад ва барои беҳтар намоён кардани рагҳо, туморҳо ва илтиҳоб кӯмак мерасонад. Муҳим аст:

• Ба духтур дар бораи ҳассосият, бемориҳои гурда ва қанд хабар диҳед.
• 4–6 соат пеш аз ташхис наҳорӣ накунед.
• Пас аз ташхис оби зиёд нӯшед, то моддаҳои махсус зарарнок аз организм хориҷ шавад.
• МРТ дар ин ҳол мутлақо манъ карда мешавад: Мавҷудияти дастгоҳи тиббӣ барои танзими набзи дил ё импланти металлӣ, ки бо МРТ мувофиқ нест.
• Се моҳи аввали ҳомиладорӣ (барои МРТ бо моддаҳои махсус).
• Нисбатан манъ мешавад: Клаустрофобия (имконияти истифодаи МРТ тавассути хатти атрофи узви ташхисшаванда вуҷуд дорад).
• Норасоии гурда (махсусан вақте ки моддаҳо истифода мешавад).

Омодагӣ ба МРТ кори душвор нест, вале таваҷҷуҳ ва риояи қоидаҳоро талаб мекунад. Риояи тавсияҳо барои гузаронидани зуд, дақиқ ва бидуни таъсирҳои номатлуби ташхис кӯмак мекунад. Агар саволҳои дигар ҷой дошта  бошанд — бо маркази мо тамос гиред, мутахассисони мо муфассал шуморо роҳнамоӣ хоҳанд кард.

Электрокардиография (ЭКГ) — ин усули тез, бехатар ва дастрас барои ташхис мебошад, ки ба ошкор кардани норасоии набзи дил, ишемия, сактаи гузашта ва дигар бемориҳои дил кӯмак мерасонад. Барои он ки натиҷаҳо ниҳоятан дақиқ бошанд, омодагӣ ба ЭКГ муҳим аст. Тавсия медиҳем, ки қабл аз ташхис чиро бояд донист.
Чаро омодагӣ ба ЭКГ лозим аст?
Ҳарчанд ки ин ташхис кори душворро наметалабад, ҳолати ҷисмонӣ ва равонии бемор метавонад ба дақиқии натиҷаҳо таъсир расонад. Масалан, асабоният, қаҳва ё фишори ҷисмонӣ метавонад набзи дилро тағйир диҳад ва натиҷаро нодуруст бароянд.
Тавсияҳои умумӣ пеш аз ЭКГ:

• Аз фаъолияти ҷисмонӣ дар давоми 1–2 соат пеш аз ташхис худдорӣ кунед. Вазнбардорӣ мумкин аст суръати зарбаҳои дилро зиёд кунад.
• Камаш 2 соат пеш аз ташхис қаҳва, чой, нушобаҳо ва сигор истифода нанамоед— онҳо ба системаи асаб таъсир расонида, дар натиҷа ба зарбаҳои дил тағирот ворид мекунанд.
• Кӯшиш кунед асабонӣ нашавед. Асабоният сабаби аслии натиҷаҳои ғалат дар ЭКГ мебошад. Пеш аз ташхис 10–15 дақиқа ором шавед, нафас гиред.
• Дар рӯзи ташхис ба қафаси сина ҳаргуна крем, равған ё лосон намолед — ин метавонад пайвастагии электродҳоро бо пӯст халалдор кунад.
• Пӯшидани либоси бароҳатро интихоб кунед, ки ба осон кашидан ё баровардан мувофиқ бошад — ЭКГ тавассути сина, шикам ва китфҳо гирифта мешавад.

Хусусиятҳои омодагӣ барои мардон ва занон:

• Аз мардоне, ки мӯйи зиёд дар сина доранд, тақозо мешавад, ки мӯи синаашонро қисман монанд. Ин барои беҳтар алоқаманд кардани электродҳо муфид аст.
• Ба занон тавсия дода мешавад, ки ҳангоми ташкис бояд бюстгальтер бо ҷузъҳои металлӣ надошта бошанд, то дастрасӣ ба минтақаи ташхис осон сурат бигирад.

Чиро  бояд бо худ овард?

• Ҳуҷҷати тавсияшуда аз духтур ва варақаҳои тиббӣ, агар ташхис бо тавсияи духтур сурат бигирад.
• Натиҷаҳои ЭКГ-и қаблӣ, агар дошта бошед — барои муқоиса.
• Рӯйхати доруҳои истеъмолӣ, махсусан доруҳо барои табобати дил.

Омодагӣ ба ЭКГ-и шабона (мониторинги Холтер):

• Агар шуморо барои мониторинги 24-соата таъин карда бошанд:
• Пеш аз насб оббозӣ намоед, зеро пас шустан мумкин иҷоза дода намешавад.
• Либоси озод пӯшед, ки ба симҳо ва дастгоҳ халал нарасонад.
• Реҷаи худро пешниҳод кунед: кай мехобед, мехӯред, фишори руҳӣ ё фаъолияти ҷисмонӣ доред — ин ба духтур барои фаҳмидани натиҷаҳо кӯмак мерасонад.

ЭКГ — ташхиси оддӣ ва зуданҷомёбанда аст, вале омодагии дуруст барои ба даст овардани натиҷаи ҳақиқӣ омил мегардад. Тавсияҳои оддиро риоя кунед, то ки ташхис бо осонӣ ва самаранокӣ гузаронида мешавад. Агар намедонед чӣ гуна омодагӣ бинед — бо дармонгоҳи мо тамос гиред, мо ба шумо маслиҳат медиҳем.

Томографии компютерӣ (КТ) — усули муосири дақиқи ташхис мебошад, ки барои тасвирҳои қабат ба қабати узвҳо ва сохторҳои дохилиро ба даст овардан мусоидат мекунад. Барои он ки ташхис зуд, бехатар ва бо натиҷаи дақиқ анҷом ёбад, омодагӣ ба КТ муҳим аст. Дар поён дастурҳои муфассал оид ба он, ки пеш аз ташхис чӣ кор кардан лозим аст ва кадом корҳоро бояд анҷом надод, зикр мегардад.
Тавсияҳои умумӣ пеш аз КТ
Омодагӣ вобаста ба минтақаи ташхис ва истифодаи моддаҳои махсус метавонад фарқ кунад. Маслиҳатҳои умумӣ:

• Дар бораи ҳассосият, махсусан ба йод ё доруҳои дорои йод ба духтур қаблан хабар диҳед, агар КТ тавассути моддаҳо иҷро карда шавад.
• Дар бораи бемориҳои музмин, махсусан касалиҳои гурда, ғадуди сипаршакл ва қанд қаблан хабар диҳед.
• Занҳо ҳатман дар бораи ҳомиладорӣ ё шубҳаи он бояд хабар диҳанд — КТ дар аксар ҳолатҳо ҳангоми ҳомиладорӣ манъ аст.

КТ бо моддаҳои махсус: хусусиятҳои омодагӣ
Моддаи махсус тавассути гузаронидани он аз роҳи рагҳои хунгард гузарнида мешавад ва барои рагҳо, туморҳо, илтиҳоб ва дигар тағйироти патологиро равшантар нишон додан кӯмак мекунад. Омодагӣ:

• 4–6 соат пеш аз ташхис наҳорӣ накунед. Об нӯшидан мумкин аст (агар духтур чизе нагӯяд).
• 1–2 рӯз пеш аз КТ беҳтар аст ғизои вазнин ва фарбеҳиоварро кам кунед, махсусан агар КТ узвҳои шикамро дарбар бигирад.
• Пас аз КТ оби зиёд нӯшед, то моддаи кӯмакрасон зудтар  аз бадан хориҷ шавад.
• Агар шумо диабети қанд дошта бошед ва аз доруи метформин истифода баред, ҳатман ба духтур хабар диҳед — мумкин аст лозим шавад, ки дору муваққатан қатъ шавад.

КТ бе моддаҳои махсус: омодагӣ
Дар бисёр ҳолатҳо барои КТ (масалан, КТ-и шуш, устухон, сар) омодагии махсус лозим нест. Бо вуҷуди ин:

• 2–3 соат пеш аз КТ ғизои вазнин истифода накунед.
• Либоси бароҳат ва бе ҷузъҳои металлӣ пӯшед. Занҷир, камарбанд, соат ва айнакро пеш аз ташхис бояд аз худ дур кунед.
• Агар КТ таҳти наркоз ё оромкунӣ (масалан, барои кӯдакон) анҷом шавад — тавсияҳои шахсии духтурро пурсед.

Омодагӣ ба КТ дар минтақаҳои гуногун
КТ-и узвҳои шикам ва поёни он:

• 2–3 рӯз пеш аз ташхис парҳези сабук гиред, маҳсулоти газофаровар (нони пухта, лубиё, шир) истеъмол накунед.
• 6 соат пеш аз КТ наҳорӣ накунед, 2 соат пеш аз КТ об нананӯшед.
• Гоҳ-гоҳ қабл аз ташхис истифодаи ҷаббандаҳо ё ҳуқна тавсия мешавад — инро бо духтур машварат кунед.

КТ-и сина, шуш ва сар:

• Омодагии махсус лозим нест.
• Дар вақти тасвирбардорӣ бояд ором ва бе ҳаракат бошед.

Чӣ бояд бо худ бояд овард:

• Шиноснома ва ҳуҷҷат барои суғурта(агар ташхис бо тавсия бошад).
• Тавсиянома аз духтур.
• Натиҷаҳои ташхисҳои қаблӣ (КТ, МРТ, УЗИ).
• Рӯйхати доруҳо ва маълумот дар бораи ҳассосият.

КТ ташхиси зуд ва дастрас аст, аммо барои гирифтани натиҷаи дақиқ омодагӣ муҳим аст. Агар огоҳ нестед, ки ҳангоми гурусна монед, об нӯшед ё дору гиред — бо дармонгоҳи мо тамос гиред. Мо ба шумо дастурҳои мушаххас барои ҳолати шумо хоҳем дод.